Karayolları Hakkında Bilgiler
- Tarih: 03 - Eylül - 2026
Karayolları Hakkında Bilgiler
Karayolunun kullanılması kuralları
Karayolunda trafik saÄŸdan akan Karayolları kamunun yararına açık olan sahalardır. Aksine bir iÅŸaret
Bulunmadıkça bütün sürücüler ve yayalar tüm yasak ve kısıtlamalara uymak zorundadırlar.
Bütün sürücülerin:
1- Araçlarını durumun elverdiÄŸi oranda gidiÅŸ yönüne göre yolun en sağından,yol çok ÅŸeritli ise trafik durumuna göre hızın gerektirdiÄŸi ÅŸeritten sürmek
2- Åžerit deÄŸiÅŸtirmeden önce,gireceÄŸi ÅŸeritte sürülen araçların güvenle geçiÅŸlerini beklemek,
3- TrafiÄŸi aksatacak veya tehlikeye sokacak ÅŸekilde ÅŸerit deÄŸiÅŸtirmemek,
4- GidiÅŸe ayrılan yol bölümünün en son ÅŸeridini sürekli iÅŸgal etmemek,
5- Ä°ki yönlü dört veya daha fazla ÅŸeritli yollarda,motosiklet, otomobil, kamyonet, minibüs ve otobüs dışındaki araçları sürenler,geçme ve dönme dışında en saÄŸ ÅŸeridi izlemek, zorundadırlar.
6- Geçme,dönme,duraklama,durma ve parketme gibi mecburi haller dışında ÅŸerit deÄŸiÅŸtirmeleri,
7- İki şeridi birden kullanmaları,
8- KavÅŸaklara yaklaşırken;yerleÅŸim yerlerinde 30.yerleÅŸim yerleri dışında150 metre mesafe içinde ve kavÅŸaklarda ÅŸerit deÄŸiÅŸtirmeleri,
9- Araçlarının cinsine ve hızına uygun olmayan ÅŸeritten gitmeleri,
10- İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır.
Karşı yönden gelen trafik için ayrılan yol bölümüne girme yasağı,
a)BölünmüÅŸ yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri,
b)Ä°ki yönlü ve üç ÅŸeritli yollarda en sol ÅŸeride girmeleri,
c)Ä°ki yönlü ve dört veya daha fazla ÅŸeritli yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri yasaktır.
Trafik iÅŸaretlerine ve iÅŸaretçilerine uyma mecburiyeti
Araç ve hayvan sürücüleri ile yayalar karayolunu kullanırken:
a)TrafiÄŸi düzenlemeye ve denetlemeye yetkili üniformalı ve özel iÅŸaret taşıyan görevlilerin uyarı ve iÅŸaretlerine,
b)Işıklı ve sesli trafik işaretlerine,
c)Trafik işaret levhaları,tertipleri ve yer işaretlemelerine,
d)Trafik güvenliÄŸi ve düzeni ile ilgili olarak Karayolları Trafik kanunun da ve bu yönetmelikte gösterilen
diÄŸer kural,yasal zorunluluk ve yükümlülüklere uymak zorundadırlar.
HIZ KURALLARI
Sürücüler hızlarını,hava,görüÅŸ,yol,yük durumuna ,kullandıkları aracın cinsine ve trafik durumunun gerektirdiÄŸi diÄŸer iÅŸaret levhaları ve ÅŸartlara uydurmak zorundadırlar.
Karayolları Trafik kanununda ve YönetmeliÄŸinde yazılı kayıt ve ÅŸartlar dışında ve aksine bir iÅŸaret bulunmadıkça yerleÅŸim yeri dışındaki devlet ve il yollarında 90 km/s,otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek kayıt ve ÅŸartları ile ÅŸehir içi ve ÅŸehirlerarası römorksuz taşıt cinsleri için saatteki en çok hız sınırları aÅŸağıda gösterilmiÅŸtir.
ARAÇ CÄ°NSÄ° YERLEŞİM YERÄ°
Ä°ÇÄ°NDE YERLEŞİM YERÄ°
DIÅžINDA OTOYOLDA
Otomobillerde 50 90 120
Otobüs 50 80 100
Minibüs,kamyon ve kamyonetlerde 50 80 90
Arazi taşıtlarında ve motosikletler de 50 70 80
Tehlikeli madde taşıyan araçlar ve Özel yük taşıma izin belgesi veya Özel izin belgesi il karayoluna çıkan Araçlarda (Belgelerinde aksine bir Hüküm yoksa) 30 50 60
Motorlu ve motorsuz bisikletlerde 30 50 – Lastik tekerlekli traktörler,arızalı bir Aracı çeken araçlar ve iÅŸ makinalarında 20 20 – Zorunlu haller dışında ÅŸehirlerarası karayolunu kullanan motorlu araçlarda araç cinsi gözetilmeksizin asgari hız sınırı 15 km/s’ tir.
Tehlikeli madde taşımaya mahsus olup,boÅŸ olarak trafiÄŸe çıkan araçlar yukarıda belirtilen,kendi sınıfına giren araçlara ait hızla sürülebilirler Römorklu veya yarı römorklu araçlarda (Römork takmış LTT hariç)en çok hız sınırı aynı cins römorksuz araçlara ait en çok hız sınırından saatte 10 km. daha düÅŸüktür.
Servis freni bozuk araçları çeken araçlar saatte 15 km nin üstünde bir hızla sürülemez.
Ä°çiÅŸleri Bakanlığı,Bayındırlık ve Ä°skan Bakanlığı’nın uygun görüÅŸünü alarak otoyollarda otomobiller için hız sınırını 20 km/s artırmaya yetkilidir.
Geçme sırasında geçme kuralının mecbur kıldığı ÅŸartlar dolayısıyla aynı cins taşıtlar için tayin ettiÄŸi hız sınırları aşılabilir. Hız kurallarının ihlal sebebiyle ceza yazılan sürücülerden suçun iÅŸlendiÄŸi tarihten geriye doÄŸru (1) yıl içinde aynı kuralı (5)defa ihlal ettiÄŸi tespit edilenlerin sürücü belgeleri (1) yıl süreyle geri alınır. Süresi sonunda psiko -teknik deÄŸerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanların belgeleri iade edilir.Hız sınırlarını ölçen cihazların yerini tespit veya sürücüleri ikaz edici her türlü cihazın imal ve Ä°thali ile araçlarda bulundurulması yasaktır.
ARACIN FRENLE DURDURULMASI
Sürücülerin en çok dikkat etmesi gereken aracın frenle durdurulmasıdır. Sürücüler her türlü hava yol durumuna göre araçlarının emniyetle kaç metre mesafede duracağını bilmek zorundadır.Bu mesafeyi iyi ayarlayamayan sürücüler fren yapmakta gecikmekte ve önlenemeyecek kazalara karışmaktadır.Sürücüler herhangi bir tehlikeyle karşılaÅŸtıklarında bu tehlikeyi görme karar verme ve tedbir alma için belli bir zaman kaybedeceklerdir. Tehlikenin görülmesiyle birlikte ayağın gaz pedalından Çekilip fren pedalına basılıncaya kadar geçen süreye ‘intikal zamanı’ denir. Sürücünün intikal zamanı en fazla 0.75 saniye olmalıdır. 80 km/saat hızla giderken intikal mesafesi: 16.66 metre 90 km/saat hızla giderken intikal mesafesi:18.75 metredir.
Ayrıca frene basıldığı andan itibaren tekerleklerin tutulması ve aracın durdurulmasına kadar geçen zamana ‘Fren Zamanı’ alınan yolda ‘Fren mesafesi denir. Ä°ntikal mesafesi+Fren mesafesi=DuruÅŸ mesafesi
TAKIP MESAFESÄ°
Karayolunda aynı ÅŸeritte birbirinin ardında hareket halinde olan iki araç arasındaki mesafeye takip mesafesi denir.
a) Öndeki aracı yakından takip etmenin sakıncası Öndeki aracın yakından takip edilmesi önlenebilecek bazı kazaların oluÅŸmasına neden olur. Yakın takipte öndeki araç sürücüsünün karar deÄŸiÅŸikliklerinde olayın fark edilip tedbir alınması için yeterli mesafe bulunmayabilir,buda kazaların oluÅŸması için en büyük faktörlerden birini meydana getirir. Arkadan çarpma asli kusur sayılması nedeniyle yakından takip eden sürücü bütün
olaylardan sorumludur.
Sürücüler karayollarında aynı ÅŸeritten takip ettikleri araçlarla güvenli bir mesafe bırakmak zorundadırlar. Bu mesafe kilometre cinsinden hızının metre olarak en az yarısı kadardır. ÖrneÄŸin 60 km/saat hızla giden bir araç için en az 30 metredir. Hava ÅŸartlarının kötü olması halinde takip mesafesinin attırılması zorunludur.
b)Takip mesafesinin kontrolü
Takip mesafesi aracın 2 saniyede kat edeceÄŸi yol uzunluÄŸu kadardır. Bu mesafenin kontrolü 88-89 sayımıyla da yapılabilir. Öndeki araç herhangi bir belirli noktadan (aÄŸaç,direk,asfalt yaması)geçerken arkadaki sürücü yavaÅŸ bir tempoyla 88-89 sayılarını sayar. Bu iki sayıyı sayıncaya kadar yaklaşık iki saniye geçer.
Sayılan sayı sonunda öndeki aracı ilk gördüÄŸümüz noktaya gelirsek takip mesafemiz normal demektir. EÄŸer bu noktayı geçmiÅŸsek ayağımızı gaz pedalından çekerek hızımızı azaltmamız gerekir.Hızlara göre takip mesafesi
Bu kurallara göre,hız düÅŸtükçe araçlar arasındaki takip mesafesi azalmalıdır.
Kol ve grup halinde araç kullanma,Kol ve grup halinde düÅŸük hızla giden araçların karayolu üzerinde uzun konvoylar oluÅŸturacağından
öndeki araçları geçmek mümkün olmadığından kol ve grup halinde araç kullananların araçları arasında diÄŸer araçların emniyetle gidebileceÄŸi açıklık bırakmak zorundadır. Bu açıklığın ölçüsü en az takip mesafesi kadar olmalıdır.
Tehlikeli madde taşıyan araçların sürücüleri yerleÅŸim birimleri dışındaki karayollarında,öndeki aracı
En az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır.
GEÇÄ°LEN ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAÄžI KURALLAR
Geçilmek üzere olan araç sürücüleri:
a)Duyulur ve görülür bir geçiÅŸ iÅŸareti alınca trafiÄŸin iki yönlü kullanıldığı karayollarında taşıt yolunun saÄŸ kenarına yakın gitmeye dörtten fazla ÅŸeritli veya bölünmüÅŸ karayollarında bulunduÄŸu ÅŸeridi izlemeye ve hızını arttırmamaya
b)Dar taşıt yolları ile trafiÄŸin yoÄŸun olduÄŸu karayollarında yavaÅŸ gitme nedeni ile kendilerini geçmek için izleyen araçların kolayca ve güvenli geçmelerini saÄŸlamak için araçlarını elverdiÄŸi oranda saÄŸ kenara almaya,yavaÅŸlamaya,gerekiyorsa durmaya mecburdurlar.
c)Kurallara uygun olarak kendilerini geçmek isteyen araçlara yol vermemek geçilmekte iken baÅŸka bir aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak yasaktır.
d)Sürücülerin kendini geçmek isteyen araçlara dönüÅŸ lambasıyla geç iÅŸareti vermesi yasaktır.
e) GeçiÅŸ üstünlüÄŸü bulunan bir aracın duyulur veya görülür iÅŸaretini alınca,bu araçların kolayca
ilerlemelerini saÄŸlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmak gerekiyorsa durmaya mecburdurlar.
ARAÇLARIN DÖNÜÅžLERÄ° VE MANEVRALARI KURALLARI
Sürücüler
a)KavÅŸaklara yaklaşırken ÅŸerit sayısına ve trafik yoÄŸunluÄŸuna göre zamanında ve uygun mesafede iken saÄŸa mı sola mı dönüleceÄŸine veya doÄŸrumu gideceÄŸine karar vermesi bu kararı iÅŸretle arkadan gelen sürücülere bildirerek gidiÅŸe ayrılan ÅŸeritlerden birine veya taşıt yolunun uygun kısmına geçmeleri
b)YerleÅŸim birimleri içinde kavÅŸaÄŸa 30 metre,dışında ise150 metre kala ve kavÅŸak içinde ÅŸerit deÄŸiÅŸtirmek yasak olduÄŸundan dönüÅŸ yaparak sürücülerin bu mesafeden önce uygun ÅŸeride girmiÅŸ olmaları,
c)DönüÅŸ sırasında,geçiÅŸ yapan yayalara varsa bisiklet yolundaki bisiklet sürücülerine sola dönüÅŸlerde ise karşıdan gelen emniyetle urdurulamayacak kadar yaklaÅŸmış olan araçlarla
saÄŸdan gelen araçlara ilk geçiÅŸ hakkı vermeleri,
d)KavÅŸaÄŸa yaklaÅŸan sürücüler uygun ÅŸeridin seçilmesi için kaplama üzerine çizilmiÅŸ oklara ve trafik iÅŸaret levhalarına uyarak ve hız azaltarak kavÅŸaÄŸa girip dönüÅŸe geçmeye mecburdurlar.
SaÄŸa DönüÅŸlerde
1) Sürücüler saÄŸa dönüÅŸ iÅŸareti vermeye,arka trafiÄŸi aynadan kontrol etmeye,saÄŸ ÅŸeride veya iÅŸaretle dönüÅŸ izni verilen ÅŸeritlere girmeye,
2) Gerekli ise hızını azaltmaya,
3) DönüÅŸün yapılacağı kadar dar bir kavisle (küçük bir yarı çapla )dönmeye,
4) GireceÄŸi karayolunun gidiÅŸ ÅŸeridine veya gidiÅŸ yol bölümünün en saÄŸ ÅŸeridine gitmeye zorunludurlar.
Sola DönüÅŸlerde
1) Sürücü sola dönüÅŸ iÅŸareti vermeye,dönüÅŸ öncesinde tek yönlü yolda en sol ÅŸeride iki yönlü ve iki ÅŸeritli yolda orta ÅŸeride yakın olarak yanaÅŸmaya,
2) KavÅŸaÄŸa girmeden,saÄŸdan gelen araçlarla ilk geçiÅŸ hakkını vermeye,
3) DönüÅŸ baÅŸladıktan sonra karşıdan gelen ve güvenle duramayacak kadar kavÅŸaÄŸa yaklaÅŸmış olan araçların geçmesini beklemeye,
4) DönüÅŸü tamamlamak üzere karşı yönden gelen trafiÄŸin kullandığı yol bölümüne girmemek ÅŸartıyla saÄŸ ÅŸeride çok ÅŸeritli yollarda saÄŸ ÅŸerit hariç gidilecek yol bölümündeki en uygun ÅŸeride girmeye,
5) GideceÄŸi yolun gidiÅŸe ayrılan kısmına girmek üzere dönüÅŸünü yaparken,arkadan gelen ve sola dönecek diÄŸer araçları engellememek için geniÅŸ kavisle dönüÅŸ yapmaya,
6) GirdiÄŸi yol bölümü çok ÅŸeritli ise iÅŸaret vererek en kısa zamanda saÄŸ ÅŸeride veya hızının gerektirdiÄŸi ÅŸeride girmeye mecburdur.
Dönel KavÅŸaklardaki DönüÅŸlerde
1) DönüÅŸ iÅŸareti vermeye,
2) Hızını azaltmaya,
3) Sola dönecek ise,orta adaya yakın iÅŸaretten kavÅŸaÄŸa girmeye,
4) Ada etrafından dönerken gereksiz ÅŸerit deÄŸiÅŸtirmemeye,
5) GireceÄŸi yola yaklaşırken,saÄŸa dönüÅŸ iÅŸareti ile birlikte saÄŸa yaklaÅŸarak dönel kavÅŸaktan çıkmaya,
6) GireceÄŸi yolun gidiÅŸ yönündeki uygun ÅŸeridine girmeye ,
7) GirdiÄŸi yol bölümü çok ÅŸeritli ise,iÅŸaret vererek en kısa zamanda trafiÄŸi tehlikeye düÅŸürmeden saÄŸ ÅŸeride veya hızını gerektirdiÄŸi ÅŸeride geçmeye mecburdur.
8)Dönel kavÅŸaklardaki geriye dönüÅŸlerde,sola dönüÅŸlerdeki kurallara uymakla birlikte,orta ada etrafında dönerken gideceÄŸi yola yaklaşıncaya kadar ÅŸeridini muhafaza etmeye mecburdur.
DönüÅŸ sırasında araç sürücüleri;yaya ve bisikletliler için yeÅŸil ışık yanmakta iken;yaya ve bisiklet yolundan geçen yoksa veya yayalar uzakta iseler bisikletlilerin ve yayaları ilk geçiÅŸ hakkı engellenmemek ÅŸartı ile dönüÅŸlerine devam edebilirler.
Görevli kiÅŸi veya trafik iÅŸareti ile yönetilen kavÅŸaklardan,sürücüler en kısa zamanda geçmek zorundadırlar. GidiÅŸe ayrılmış çok ÅŸeritli yollarda,en saÄŸ veya en sol ÅŸeride bitiÅŸik olan ÅŸeritlerden saÄŸa veya sola iÅŸaretlemek suretiyle izin verilir. Böyle yollarda sürücüler kurallara uygun olarak bu ÅŸeritten dönüÅŸ için yararlanabilirler.
